อยากชวนคุณพ่อคุณแม่ทำกิจกรรม แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร? พบกับ 7 ไอเดียทำง่าย ใช้อุปกรณ์ใกล้ตัว พร้อมวิธีชวนให้สนุกโดยไม่รู้สึกว่ากำลังถูกทดสอบ
อยากชวนคุณพ่อคุณแม่ทำกิจกรรม แต่ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร? ลองเริ่มจากสิ่งที่ท่านชอบและคุ้นเคย เช่น ฟังเพลง ดูภาพเก่า หรือระบายสี ไม่จำเป็นต้องมีอุปกรณ์ราคาแพง แค่ได้ลงมือทำและใช้เวลาร่วมกัน ก็เป็นช่วงเวลาที่มีความหมายได้
กิจกรรมทั้ง 7 แบบนี้สามารถปรับให้เหมาะกับความสนใจและความสามารถของผู้สูงอายุแต่ละคน โดยไม่เร่ง ไม่บังคับ และเปิดโอกาสให้พักได้เสมอ
หยิบภาพครอบครัว บ้านเดิม หรือสถานที่ท่องเที่ยวมาดูด้วยกัน แล้วชวนเล่าเรื่องอย่างผ่อนคลาย ไม่ต้องถามชื่อคนหรือวันที่เพื่อทดสอบความจำ
ลองชวนว่า “รูปนี้ไปเที่ยวที่ไหนกันคะ เล่าให้ฟังหน่อย”
หากท่านจำไม่ได้ สามารถเล่าเรื่องประกอบแล้วดูภาพต่อไป เลือกเรื่องที่ทำให้สบายใจ และเปลี่ยนเรื่องเมื่อท่านไม่อยากพูดถึง
ให้ผู้สูงอายุเลือกเพลงที่ชอบ จะนั่งฟัง ร้องตาม หรือเคาะจังหวะเบา ๆ ก็ได้ ไม่จำเป็นต้องร้องถูกทุกคำ
ลองชวนว่า “วันนี้อยากฟังเพลงอะไร เดี๋ยวเปิดฟังด้วยกันค่ะ”
เปิดเสียงระดับสบาย หากเริ่มกระสับกระส่ายหรือไม่สนใจ ให้เปลี่ยนเพลงหรือพักก่อน
ใช้ภาพผลไม้ สัตว์ หรือของใช้ใกล้ตัวให้จับคู่ หรือชวนแยกสิ่งของตามสี เริ่มจากตัวเลือกน้อย ๆ แล้วปรับตามความสามารถ
ลองชวนว่า “มาช่วยกันหาภาพที่เหมือนกันดีไหมคะ”
ผู้ที่หยิบจับไม่สะดวกสามารถชี้หรือบอกคำตอบแทนได้ ควรเลือกอุปกรณ์ชิ้นใหญ่และปลอดภัย โดยเฉพาะผู้ที่อาจหยิบสิ่งของเข้าปาก
เตรียมภาพลายเส้นง่าย ๆ สีที่จับถนัด หรือดอกไม้สำหรับจัดลงภาชนะที่มั่นคง ให้ผู้สูงอายุเลือกสีและรูปแบบเองโดยไม่ต้องทำเหมือนตัวอย่าง
ลองชวนว่า “วันนี้อยากใช้สีอะไรคะ ลองเลือกด้วยกันไหม”
หลีกเลี่ยงอุปกรณ์แหลมคม ไม่เปรียบเทียบผลงาน และให้พักเมื่อเริ่มเหนื่อยหรือปวดมือ
บางคนอาจไม่ชอบเล่นเกม แต่ชอบพับผ้า เลือกเมนูอาหาร หรือจัดของบนโต๊ะ ลองนำสิ่งที่ท่านเคยชอบมาปรับเป็นกิจกรรมที่ทำได้อย่างปลอดภัย
ลองชวนว่า “พรุ่งนี้ทำเมนูอะไรดีคะ อยากให้ช่วยเลือกหน่อย”
ให้เลือกทำตามความสมัครใจ พร้อมขอบคุณการมีส่วนร่วม โดยไม่คาดหวังว่าต้องทำเสร็จทั้งหมด
ชวนชมสวน เลือกต้นไม้ที่ชอบ หรือรดน้ำด้วยภาชนะขนาดเล็ก ผู้ที่เดินไม่สะดวกอาจนั่งชมจากรถเข็นหรือมุมหน้าต่างที่ปลอดภัย
ลองชวนว่า “ไปดูดอกไม้ด้วยกันไหมคะ วันนี้มีดอกไหนบานบ้าง”
เลือกช่วงอากาศไม่ร้อน ทางเดินไม่ลื่น และมีผู้ดูแลช่วยตามความจำเป็น ผู้ที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหวควรทำตามคำแนะนำของทีมดูแล
เลือกนิทานหรือเรื่องสั้นที่ตรงกับความสนใจ อ่านด้วยกันแล้วชวนคุย หากมองตัวหนังสือไม่ชัด ผู้ดูแลสามารถอ่านให้ฟังได้
ลองชวนว่า “เรื่องนี้สนุกไหมคะ ชอบตรงไหนที่สุด”
ไม่ต้องถามรายละเอียดเพื่อเช็กว่าจำได้หรือไม่ เน้นให้ได้ฟัง คิด และพูดคุยอย่างเพลิดเพลิน
ลองถามให้เลือกเพียงสองอย่าง เช่น “อยากฟังเพลงหรือดูรูปกันดีคะ” และเริ่มทำไปด้วยกันช่วงสั้น ๆ หากไม่พร้อม ให้พักแล้วลองใหม่ในเวลาอื่น
สังเกตว่ากิจกรรมใดทำให้ท่านผ่อนคลาย ยิ้ม พูดคุย หรืออยากทำต่อ แล้วนำมาปรับใช้ในวันถัดไป ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนกิจกรรมใหม่ทุกวัน
กิจกรรมเหล่านี้เปิดโอกาสให้ฝึกคิด สื่อสาร และใช้เวลาร่วมกัน แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะป้องกันหรือรักษาภาวะสมองเสื่อมได้ หากความจำลดลงจนกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาบุคลากรสุขภาพ โดยเฉพาะอาการสับสนที่เกิดขึ้นฉับพลันควรได้รับการประเมินโดยเร็ว
แหล่งข้อมูล: National Institute on Aging
https://www.nia.nih.gov/health/cognitive-health-and-older-adults
วราวรรณ์ เอลเดอแคร์ จึงใส่ใจทั้งการดูแลร่างกาย ความปลอดภัย และความรู้สึกของผู้สูงอายุทุกคน เพื่อให้ทุกวันของการพักฟื้นเต็มไปด้วยความอบอุ่นและสบายใจ
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้
เราใช้คุกกี้เพื่อนำเสนอคอนเทนต์และโฆษณาที่ท่านอาจสนใจเพื่อให้ท่านได้รับประสบการณ์ที่ดีบนบริการของเรา หากท่านใช้บริการเว็บไซต์ของเราต่อไปโดยไม่ได้ปรับการตั้งค่าใดๆ เราเข้าใจว่าท่านยินยอมที่จะรับคุกกี้บนเว็บไซต์ของเรา คลิกเพื่อดูข้อเพิ่มเติม